Pomiary impedancji (rezystancji) udarowej uziemień odgromowych

1.1. Definicje

Według PN-86/E-05003/01 (p.1.3.16.) rezystancja uziemienia jest to:

rezystancja statyczna między uziomem a ziemią odniesienia zmierzona przy przepływie prądu przemiennego o częstotliwości technicznej”

Rezystancja statyczna rozumiana jest jako stosunek wartości skutecznych napięcia do prądu płynącego przez uziemienie i jest dopuszczana przez normę jako miara przydatności uziemienia dla obiektów objętych podstawową ochroną odgromową. Wprowadzona w roku 2001 norma PN-IEC 61024-1 definiuje w p.1.2.15 zastępczą rezystancję uziemienia określaną jako:

“stosunek wartości szczytowych napięcia do prądu uziemienia, które na ogół nie występują jednocześnie. Umownie służy on za wskaźnik skuteczności uziemienia”.

Określenie powyższe jest zgodne z definicją rezystancji (impedancji) udarowej wyznaczanej przy wymuszeniu prądowymi udarami pomiarowymi (patrz rys.1 i wzór 2). Norma PN-89/E-05003/03 definiuje w p.1.3.7 rezystancję udarową stanowiącą kryterium przydatności uziemienia w obiektach podlegających ochronie obostrzonej i specjalnej opisaną jako:

“rezystancja między uziomem a ziemią odniesienia mierzona przy prądzie udarowym o kształcie odwzorowującym prąd pioruna”,

a także określa w p.1.3.2 sprzęt potrzebny do wyznaczenia tej rezystancji jako mostek (miernik) udarowy czyli:

“urządzenie pomiarowe umożliwiające pomiar rezystancji tylko tej części uziemienia, która bierze udział w odprowadzaniu prądu pioruna”.

Z powyższych definicji wynikają istotne różnice w technice wykonywania pomiarów statycznych i udarowych.

W trakcie pomiarów statycznych należy wyznaczać rezystancję uziemienia (pojedynczego uziomu lub układu połączonych uziomów). Aby zmierzyć tę rezystancję, wykrywając przy tym ewentualne wadliwe połączenie przewodu odprowadzającego z uziomem, należy rozłączyć na czas pomiaru zacisk probierczy. Można również zmierzyć rezystancję statyczną bez rozłączania zacisku, jeżeli zastosuje się do tego celu miernik wykorzystujący cęgowy pomiar prądu oraz wyznaczanie spadku napięcia w odniesieniu do sondy pomocniczej umieszczonej w strefie ustalonego potencjału.

Pomiar rezystancji udarowej wykonuje się bez rozłączania zacisków probierczych ponieważ celem tego pomiaru jest (wg PN-89/E-05003/03) określenie rezystancji wypadkowej uziemienia, czyli tej, która bierze udział w odprowadzaniu z danego punktu prądu piorunowego do gruntu. Nieco inne zasady obowiązują jedynie dla obiektów zagrożonych wybuchem materiałów wybuchowych – zasady te omówione będą dokładniej w rozdz. 3.

Zbliżone tematy